OpenAI, Anthropic en Google zetten de standaard. Daar komt beweging in. Nieuwe spelers schuiven op richting datzelfde niveau en presteren inmiddels zoals de Amerikaanse koplopers van acht maanden terug. Dat verbreedt het speelveld waarop AI zich de komende jaren ontwikkelt. Een bredere markt vraagt om een scherp beeld om vandaag al op je radar te zetten.
De afgelopen maanden ging AI vooral over de Amerikaanse modellen van OpenAI, Anthropic en Google. Op complex redeneerwerk lopen zij nog voorop. Ondertussen hebben verschillende Chinese labs modellen uitgebracht die op de belangrijkste benchmarks serieus meedraaien. Open, breed beschikbaar en op sommige taken bijzonder sterk. Het speelveld is fundamenteel breder geworden.
Een tweede grote speler in de AI-markt
Tot begin 2025 was de mondiale AI-markt grotendeels Amerikaans. Eén jaar later ziet die markt er anders uit. Dat blijkt direct uit de marktdata:
- Marktaandeel: Chinese AI-modellen groeiden van circa 1% wereldwijd marktaandeel eind 2024 naar zo’n 15% in november 2025;
- Downloads: Alibaba’s Qwen bereikte meer dan 700 miljoen downloads en is daarmee het meestgebruikte open source AI-systeem ter wereld;
- Prestaties: DeepSeek V4 Pro, uitgebracht in april 2026, presteert op benchmarks voor AI-agents vergelijkbaar met de modellen van OpenAI en Anthropic.
Wat deze verandering bijzonder maakt is de strategie erachter. Amerikaanse labs houden hun modellen achter betaalde API’s. Chinese labs publiceren ze vrij onder open source licenties. Iedereen kan ze downloaden, aanpassen en lokaal draaien.
De volgende fase
Amerikaanse modellen houden op complex denkwerk nog een voorsprong. Begin 2025 was de vraag nog of China de VS al had ingehaald. Een jaar later zet de evaluatie van het Amerikaanse National Institute for Standards and Technology (NIST) het beste Chinese open model op zo’n acht maanden achter de Amerikaanse koplopers. China investeert met overheidssteun fors in deze ontwikkeling.
Voor die meting testte NIST DeepSeek V4 op complexe, deels niet-publieke benchmarks. De directe impact zit in de kosten. Op zeven van die benchmarks was het Chinese model in vijf gevallen goedkoper dan het goedkoopste vergelijkbare Amerikaanse model.